به همین بی نامی

 

به مناسبت نمايشگاه بافت هاي داري و زيراندازها در كرمان

***

قبل از هر چيز تاكيد مي كنم اين يك پست سياسي نيست. اميدوارم بر اساس يك سيستم غلط مثل هر چيز ديگري از موردي كه به آن اشاره كردم برداشت سياسي نشود. مدتي است شبكه محترم خبر ما، به شدت سعي در شبيه سازي تكنيك ها و فضاي فني شبكه ملعون و پدرسوخته ي بي بي سي فارسي را دارد. اين تقليد تاسف انگيز در حدي است كه درك آن كار آساني است. چرا بايد در همه چيزمان وابسطه باشيم؟! مگر در اين مملكت كارشناس و متخصص گرافيك و ساير تخصص هايي كه رسانه اي مثل سيما به آن نيازمند است پيدا نمي شود؟! وقتي پاي هنرمندان خلاق از اين رسانه با برخورد هاي نادرست بريده مي شود، وقتي عده اي كارمند به واسطه دوست و فاميل بازي شغل هايي كه به خلاقيت نياز دارند را اشغال مي كنند(بي آنكه زره اي از خلاقيت بهره اي داشته باشند)، دچار چنين وضعي مي شويم. حالا نگاه كنيد به اسناد ادعايم!

تصوير بالا از شبكه خبر خودمان است و پاييني شبكه بي ادب بي بي سي. مدتي است خبر ما هم در بيان اخبار جغرافياهاي مختلف، از نقشه ي هوايي استفاده مي كند. با همان رنگ و مشخصات.

 

                  

تصوير بالا شبكه بي شرف بي بي سي را نشان مي دهد. برنامه اي به نام نوبت شما. كپي اين برنامه به همت برنامه سازان ما در شبكه خبر به سرعت برق و باد ساخته شد. حتي در تصوير برداري همانطور كه ملاحظه مي كنيد در كپي ايراني گاها تصوير از پشت صحنه هم داريم.

                  

تصوير بالا شبكه بي ناموس بي بي سي را نشان مي دهد و تصوير پايين خبر گوگولي مگولي خودمان را. همانطور كه عين روز روشن است، در تايتل هاي شبكه ما مدتي است عينا مانند بي بي سي بي شرف از تركيب رنگي خاكستري و قرمز استفاده مي شود.

                  

اين هم همان دو برنامه اي است كه در شكل و صورت دوقلو هستند. البته يكي از قل ها كه شبكه خودمان باشد چند ماهي ديرتر متولد شد! صورت آن خانم محترم را بنده نوراني كردم كه دچار جرم اينترنتي نشوم! تصاوير و مدارك اين تقليد شرم آور بسيار است اما تو خود حديث مفصل بخوان از اين مجمل!

(در آخر لازم به ذكر است كه برادران عزيز توجه داشته باشند ما خودمان ماهواره نداريم، اما يه دوستي داريم كه اونم ماهواره نداره.)

***

هيچ كس منتظر باران نبود

آسمان جولانگه طوفان نبود

هيچ بين شاخسار باغ ها

اثري از نغمه ي مرغان نبود

زرد بود اندام پاييز درخت

ليك فصل تير بود، آبان نبود!

مرده بود خاك زمين و، مانده بود

و دگر گردونه ي گردان نبود

تازگي ها جان ما جانانه نيست

سابقا خون قيمت اش ارزان نبود!

روزگار سردي و طاعون و مرگ،

روز ما بود، عصر يخبندان نبود.

***

 

این روزها باغ های پسته کرمان با چیدن پسته ها سبک می شوند و حساب های بانکی خیلی ها سنگین. این شب ها جای ستاره، در آسمان برخي ها پسته مي خندد و چشمك مي زند. اما ميان اين همه جيب هاي پسته اي، كيف هاي پسته اي، پول هاي پسته اي و خنده هاي پسته اي، از حاشيه ي هر باغ پسته اي كه بگذري، خنده مي خشكد و پسته گريان مي شود. اينها پسته چينانند كه آسمان سقف خانه شان است و خاك بسترشان. و نه در عصر حجر كه در دل دنياي مدرن و به اصطلاح پيشرفته ي امروز. هنوز تابلو سيب زميني خورهاي ون گوگ مصداق بيروني دارد و خوشه چينان ميله با وضعي فجيع تر در ميان من و شما مي چرخند و روزگار خويش را به باد مي سپارند. اين خرابه اي كه سگ از ماندن در آن شرم دارد، جاي زندگي يك ماهه ي عده اي آدم است. و اين چهره ها پر از خطوطي كه شايد روزي بتوان خواندشان و مقصر اينگونه بودشان را پيدا كرد. اينها نه افغاني اند، نه پاكستاني، بلكه از همين ديار ايرانند. يا اطراف شهر لرزيده بم، و يا سيستان و بلوچستاني كه اينگار خيلي ها در خيلي زمان ها فراموشش كرده اند. باور كنيد اينها آدم اند... 

واي بر روزگارمان ...

مثل باد دور مي شود.

                                                       فرو مي رود

چون باران در خاك.

مثل آتش مي درخشد و دود مي شود

                                            تمام آرزوهايم.

آه، تمام آرزوهايم چون رعد

به ندايي بلند

و آنگاه ... سكوت مي شود...

 

شنيدم كه شخص شخيصي از محسن نامجو به خاطر خواندن قران با موزيك و لحني تمسخر آميز، به دادگاه شكايت كرده و قاضي عزيز هم نامجو را به پنج سال حبس تعزيري محكوم فرموده اند.

بعد از شنيدن اين خبر ناخود آگاه ياد مشتاق عليشاه افتادم. اگر تمايل داريد توضيحات كاملي از اين عارف و موسيقيدان بزرگ بخوانيد به اين آدرس رجوع كنيد  http://kn.blogfa.com/post-925.aspx

مشتاق عليشاه از صوفيان نامي قرن سيزدهم هجري قمري است كه در سال 1206 ه.ق به دليل عقايدش او را سنگسار كردند.مشتاق عليشاه قرآن را با نواي سه تار مي خوانده و همين عمل سبب قتل وي به دست تنگ نظران و متحجران روزگارش مي شود.

جلال آل احمد در سفرنامه اش پس از حضور در مقبره مشتاقيه نوشته است :«اگر سيم چهارم سه تار را سيم "مشتاق"  مي گويند به ابتكار اين باباست كه اينجا خفته.»

قاتلان مشتاق كه چشم ديدن بزرگ منشي و آرامش دروني او را نداشتند در برابر اين ويژگي ها ضعف و حقارت خود را بيشتر لمس مي كردند، از اين رو به فكر نابودي وي افتادند. نواختن ساز از نظر آن جماعت نادان و كور دل، نقطه ضعفي بود كه مي توانستند به واسطه اش مشتاق را از ديار حكومت خود حذف كنند. ظهر 21 رمضان 1206 هجري قمري ، مشتاق عليشاه وارد مسجد جامع كــرمان مي شود تا نماز بخواند. پسر ملا عبداله ، يكي از روحانيان شهر به دروغ در ميان جمعيت فرياد برمي آورد كه ملا حكم سنگسار مشتاق را صادر كرده و مردمي كه خود از قدرت تفكر و انديشه محرومند و مثل طوطي فقط آنچه مي شنوند را تكرار مي كنند به سوي او حمله ور مي شوند و او را به بيرون از مسجد برده و در محلي به نام «تل خر فروشان» به همــــــراه مريدش درويش جعفر سنگسار مي كنند.

چه بايد گفت؟! گويا كساني كه باني چنين ظلمي بودند هيچ وقت اين شعر مولوي را نخوانده اند كه خطاب به متحجران و يك سويه نگران عالم گفته :

دیــد مــوسی یک شبانی را بـه راه

کاو همی گفت: ای خـدا و ای الـه

تو کــجایی تا شوم من چاکـــرت

چارقت دوزم کنم شانه ســـرت

ای خـــدای من فـــــدایت جـــــان من

جمله فرزندان و خان و مان مـن

جامه ات شویم شپشهایت کــشم

شیر پیشت آورم ای محتشم

دستکت بـوسم بمـالم پــایکت

وقت خـواب آیم بروبم جایکت

ای فـدای تو همه بــزهای مـن

ای به یادت هی هی و هی های من

زیـن نمط بیهوده می گفت: آن شبــان

گفت موسی: با کیستت ای فــــــلان

گـفت: با آن کس کـه ما را آفـــرید

این زمین و چـرخ از او آمد پدید

گفت موسی: های بس مدبر شدی

خود مسلمان ناشده کـافر شدی

این چه ژاژ است و چه کفر است و فشار

پنبه ای اندر دهان خود فشـار

گند کـفر تــو جهان را گنـده کرد

کفر تو دیبای دین را ژنده کـرد

چــــارق و پاتابه لایق مــــر تـو راست

آفتابی را چنین ها کـی رواست؟

گـر نبندی زین سخن تو حلق را

آتشی آید بسوزد خلق را

گفت: ای مـوسی دهانم دوخـتی

وز پشیمانی، تو جانم سوختی

جـامه را بدرید و آهی کـرد تفت

سر نهاد اندر بیابان و بـرفت

وحی آمد سوی موسی از خدا

بنده ما را چرا کردی جدا؟

تـو برای وصل کردن آمدی

نی برای فصـل کردن آمـدی

هــــــــر کسی را سیـرتی بنهاده ایم

هر کسی را اصطلاحی داده ایـم

ما بـرون را ننگریم و قال را

ما درون را بنگریم و حال را

ناظر قلبیم اگـر خاشع بود

گر چه لفظ و گفت ناخاضع بود

چـند از این الفاظ و اضمار و مجاز

سوز خواهم سوز با آن سوز و ساز

ملت عشق از همه دینها جـداسـت

عاشقان را مذهب و ملت خداست

چونکه موسی این عتاب از حق شنید

در بیابان در پی چـوپان دوید

عاقبت دریـافت او را و بدید

گفت: مژده ده که دستوری رسیـد

هیچ آدابی و تــرتیبی مـجو

هرچه میخواهد دل تنگت بگو

آقاياني كه باني اين حكم بودند بهتر است براي بخشوده شدن در بارگاه الهي هر چه زودتر توبه كنند و كمي به اين بيانديشند كه جاي خدا نشستن و در رابطه او و بنده اش دخالت كردن كفر محض است. چه كسي مي تواند با يقين بگويد آنچه نامجو در آن اثرش كرده تمسخر قرآن است. كساني كه اينگونه فكر مي كنند، اسير شكلند. اين دوستان با اين تفكر بايد مرغ هوا و آهوي دشت را هم حبس كنند چرا كه آنها هم به زباني جز آنچه كه ايشان مي گويند خداي را مي ستايند. كسي نمي تواند حكم كند كه قران را چگونه بايد خواند و با خدا چگونه بايد سخن راند. نامجو اهانتي به قران نكرده و تنها به زبان موسيقيايي خودش كه اتفاقا زبان نويي هم هست و حتي براي خيلي از استادان موسيقي هم تازگي دارد قران را تلاوت كرده و اين حق مسلم اوست. به بانيان حكم نامجو پيشنهاد مي كنم خود را از زنجير الفاظ و اشكال رها كنند و كمي هم به حال و دل بيانديشند.

***

 حيران بودم همه شب
                 شهر بيدار را
كه آواز  دهانش
                تنها
                   همهمه‌ی عَفنِ اذكارش بود:
شهر بی‌خواب
با پی‌سوز پُر دودِ بيداری‌اش
در شبِ قدری چنان.

در شبِ قدری
گفتم: بنخفتی، شهر!
همه شب
         به نجوا
                نگرانِ چه بودی؟

گفتند:
برآمدن روز را
                به دعا
                        شب زنده‌داری كرديم.

مگر به يُمنِ دعا
آفتاب
برآيد.

گفتم:
حاجت‌روا شديد
                    كه آنک سپيده!

به آهی گفتند: كنون
                 به جمعيتِ خاطر
دل به دريای خواب می‌زنيم
كه حاجتِ نوميدانه
چنين معجز آيت
برآمد.

۸ فروردین ۱۳۷۳

نگاهي به فيلم درباره الي

چاپ شده در هفته نامه استقامت

بعد از ديدن درباره الي، اين سوال بزرگ برايم مطرح مي شود كه دليل آن همه سر و صدا بر سر توقيف فيلم چه بود؟! هر چه فكر مي كنم نمي توانم بفهمم كساني كه معتقد بودند اين فيلم نبايد در جشنواره فجر اكران مي شد، چه علتي را دليل حرفشان كرده اند؟! شايد صحنه هايي كه پسر بچه هفت هشت ساله با شلوارك در ساحل بازي مي كرد آزارشان داده؟!! يا شايد صحنه اي كه گلشيفته فراهاني با حجاب كامل در خروش موج ها دنبال دوستش مي گردد به جاييشان برخورده؟!

نكند به خاطر رقص مردها بوده كه حتي رئيس جمهور وقت هم مجبور شد براي اكران فيلم وساطت كند؟! نه بعيد مي دانم اينها دلايل منطقي باشد! ديد ما ايراني ها بازتر از اين حرف هاست و هر چه باشد طي اين سال ها به لحاظ فرهنگي كلي رشد كرديم. حتما مواردي بوده كه فقط از ما بهتران مي توانند درك كنند و از فهم ما به دور است.

اما به هر حال اين فيلم اكران شد و نه تنها اتفاق بدي نيافتاد، بلكه بعد از شركت در جشنواره فيلم برلين موفق شد خرس نقره اي اين جشنواره را از آن سينماي ايران كند تا ما هم به عنوان يك ايراني حسابي به خودمان بباليم و پز بدهيم كه چنين سينمايي داريم.

الي دختري است كه به رغم داشتن نامزد، به اسرار دوستش سپيده و براي آشنايي با احمد همراه چند خانواده كه روابط دوستي عميقي دارند به سفر شمال مي رود. همه چيز به خوبي پيش مي رود تا جايي كه الي ناپديد مي شود و ظن همه بر غرق شدن اوست. بعد از اين حادثه برگ هاي پنهان داستان رو مي شود و گره پشت گره ماجرا را پيچيده تر مي كند.

هيچ كس در آن جمع شايد به جز سپيده، الي را به درستي نمي شناسد. اما بعد از حادثه براي شناخت الي و كشف نيمه ديگر وجودش كه چون نامش پنهان است همه به تكاپو مي افتند. ما هم مثل همسفران الي، به جز سپيده، نمي دانيم كه او نامزد دارد و همراه آنها به اين راز پي مي بريم اما همين شوك باعث رجوع همه ما به ابتداي فيلم مي شود تا بيشتر راجع به الي بدانيم.

همراهان الي هر كدام به نوعي در نقشه اي كه سپيده طراحي كرده ايفاي نقش مي كنند و خود را مجاز مي دانند در رسيدن به هدف نقشه كه همان آشنايي و پيوند الي و احمد است هر طور كه صلاح مي دانند رفتار كنند. اما زماني كه فاجعه اتفاق مي افتد، همه چيز رنگ ديگري به خود مي گيرد. اين فاجعه همان تلنگري است كه زندگي آدم هاي فيلم را زير و رو مي كند و آنها را متوجه جزئي ترين رفتار هاي چند ساعت پيش خود مي كند. رفتارهايي كه در زندگي همه ما به وفور يافت مي شود اما كمتر فاجعه اي رخ مي دهد تا به چيستي آنها بيانديشيم.

از اين نظر، فيلم درباره الي يك شاهكار اجتماعي است. شاهكاري كه با نگاهي هنرمندانه بخشي از روزمرگي هاي جامعه را جراحي مي كند و محتواي آن را مثل سيلي به صورت همان جامعه مي كوبد.

اما ماجراي الي بعد از غرق شدن او تمام نمي شود. همراه با الي افراد ديگري هم غرق مي شوند اما نه در آب دريا. مهمتر از همه آنها نامزد اوست كه اتفاقا در صحنه اي كه كودك خردسال را از كنار ساحل دور مي كند اين كد را به ما مي دهد كه انسان حساسي است و چقدر برايش اهميت دارد كه الي درباره او چه فكر مي كرده؟! براي همين هم بعد از شنيدن خبر مرگ الي باز هم چيزي برايش اهميت دارد و هنوز اينگار مي خواهد حرفي را كه از زبان الي نشنيده، از دهان سپيده بشنود. « بگو، الي گفته بود نامزد داره؟!»

و اين لحظه اي است كه دروغ، هر چند به رنگ مصلحت آراسته باشد، هم نامزد الي را غرق مي كند و هم دوستش سپيده را. « نه!». اما آيا آن جماعت ديگر، در جدال با وجدان خويش كاملا آسوده اند؟!

درباره الي فيلمي است در پرستش اخلاق و تلنگري است به جامعه اي كه همه افراد آن به نوعي در خلاء فاجعه از بي اخلاقي هاي خود غافلند و گمان مي كنند در مرگ ديگران و غرق اجتماع هيچ تقصيري ندارند! درباره الي يك بار ديگر به صداي بلند فرياد مي كشد « دروغ طاعون جامعه است » و شيب تندي است رو به انحطاط و ويراني و تباهي.

از محتوا كه خارج شويم، بي هيچ شكي بايد گفت فرهادي به همان اندازه و حتي بيشتر از آنچه نگاهي انديشمندانه به محيط پيرامون خود دارد، از توان فوق العاده اي در شناخت سينما و خصوصيات اين ظرف برخوردار است. ميزان سن هاي فيلم اعجاب انگيز است. در تمام مدت ما هم مسافران اين سفر آبستن فاجعه هستيم. ما از بيرون به رفتار بازيگران نگاه نمي كنيم بلكه خودمان هم داخل فيلم هستيم. با خنده ها مي خنديم. با اضطراب ها مضطرب مي شويم. در بازي پانتوميم ما هم تلاش مي كنيم كلمه يا جمله مورد نظر را كشف كنيم و بعد از مفقود شدن الي خدا خدا مي كنيم كه اي كاش رفته باشد. همه اينها به خاطر هماهنگي فوق العاده تمام اجزاي اين فيلم ايجاد شده و اتفاقي و نا آگاهانه نيست. فيلم برداري، طراحي صحنه، انتخاب بازيگران و لوكيشن و از همه مهمتر ميزان سن هاي واقع گرايانه، در شكل گيري آنچه در مجموع « درباره الي » را ساخته به يك اندازه سهيم اند.

***

 

 

 

امروز را به خاطر مي سپاريم...

***

 

كوهستان لاشكار در نزديكي پاريز و شهر مس سرچشمه

يك عصر آفتابي، بادي خنك و دره اي سبز

شب شعر زمين هميشگي است

هر لحظه گويي شعر تر مي گويد

جاي پاي آب

شكوه رقص ساقه ها

 و دو درختي كه يك سايه دارند.

چند عكس از بهار كوه هاي اطراف سرچشمه

***

***

***

افسوس كه تابستان ميسوزاند و چشمي نمي بيندشان!!

***

جای بسی خوشحالی است كه بعد از سالها توانستيم يك رجل! سياسي را دست در دست بانويش ببينيم. البته شايد هم حق داشته باشند كه خانم ها را اساسا از عرصه هاي كلان سياسي دور مي كنند. چون زبان عربي اجازه نمي دهد كه اسم خوش بياني براي خانم ها در نظر بگيرند. مثلا چه بگويند؟ بگويند المراة سياسي، يا المونث سياسي، يا السيدة سياسي! خودتان مي بينيد كه خيلي مسخره به نظر مي رسد. براي همين هم زبان عربي كه زبان رسمي دولت ماست! به ما  اجازه مي دهد كه فقط رجل سياسي داشته باشيم. بگذريم...

خلاصه اينكه از بچگي برايمان سوال بود كه مگر دولتمردان ما اهل و عيال و خانواده ندارند؟! پس چرا هيچ وقت نه تصويري از آنها مي بينيم نه حرفي مي شنويم. قطعا آنها نبايد مدام در حال پخت و پز و شست و شو باشند!

شايد برايمان عقده شده. نمي دانم. شايد دلمان مي خواست باور كنيم كه زن ها سنگ زيرين آسياب نيستند و خانواده مهم ترين ركن اجتماع است!

شما را به خدا نگوييد آنها(كلا زن ها را عرض مي كنم) پشت پرده كار مي كردند. پشت پرده نيست فضايي روشن، پشت پرده مرغ نمي خواند، پشت پرده خبري نيست كه نيست! بيچاره ها چرا بايد سراسر عمر يا پشت پرده باشند يا زير پرده يا لاي پرده. آن هم براي اينكه مردهاي(كلا مردها را عرض مي كنم) ترسو و بي هنرشان ترس را غيرت معني كرده اند.

ولي خب، روزهاي گذشته ديديم كه مير حسين موسوي دست در دست بانويش براي ثبت نام تشريف بردند. فكر مي كنم ديدن اين صحنه همه خانم هاي مظلوم را خوشحال كرد.

البته اين را هم نبايد فراموش كرد كه همسر ايشان بانوي فرهيخته اي است و احتمالا زندگي خانوادگي شان تنها بر مبناي جنسيت شكل نگرفته.

 

*چاپ شده در هفته نامه استقامت.

وقتي فيلم بيضايي را در آخرين سانس سينما شهر تماشاي كرمان مي بينم، در حالي كه فقط هفت نفر به تماشا آمده اند، از همان ثانيه هاي اول به آنچه فيلم مي گويد ايمان مي آورم: « ما همه خوابيم!».

هنگامي كه با خبر مي شوم ديگر تنها فرشتگانند كه ترنم ترانه هاي آسماني بيژن ترقي را مي شنوند، از سكوتي كه با رفتن او زمينمان را فرا گرفته و خاموشي رسانه ملي و مسوولان در بيان آنچه حق ترقي ها بود، تنها به اين نتيجه مي رسم كه «ما همه خوابيم».

وقتي مي خوانم يا مي شنوم كه مسوولان فرهنگي معتقدند سينماي ايران به قبل و بعد از اخراجي ها تقسيم مي شود، باز هم به آنچه بيضايي مي گويد ايمان مي آورم و زير لب تكرار مي كنم «ما همه خوابيم».

وزماني كه خبر مي دهند انجمن هاي هنري شهر بايد از كانون هنر بروند يا بمانند و مطابق ميل كانون مساجد كار كنند، ديگر به يقين مي رسم كه «ما همه خوابيم». در چنين شرايطي است كه ديدن «ما همه خوابيم» به دل مي نشيند و آنوقت چه احساس خوبي است وقتي كه نيازي از درون، راهبر انديشه مي شود و ميلي قوي، قلم را به رقص اعتراض مي چرخاند تا كلمات باز هم بغض ماندگار كاغذ هاي روزگار شوند. شايد كه روزي كسي بغض را فهميد و كلمات باران شد و باريد و رود خروشيد.

نه! قصه هاي كودكي، روي تخت خواب يازده شب، هيچ وقت به پايان نمي رسيد، چرا كه خواب، شيرين تر از قصه بود. و حالا ما همان كودكانيم كه هنگام شنيدن قصه ها باز هم « همه خوابيم ». شايد از همين روست كه بيضايي قصه سينما را كنار قصه اي از جامعه مي گذارد و چه همجواري مناسبي است اين. او سينما را جراحي مي كند و همين كافي است تا به فساد نظام اجتماعي مان برسيم. اين دو در فيلم بيضايي هرگز جداي از يكديگر نيستند و در اين حسن همجواري باز هم مي توان گفت كه «همه چيزمان به همه چيزمي آيد».

آري ،همه خوابيم وقتي عصمتي ارزان فروخته مي شود و عاشقي حبس مي كشد و همه خوابيم وقتي كه عشق درست مقابل سينما فواره خون مي شود و باز هم كسي از خواب نمي پرد، حتي سينمايي كه پير و فرتوت و مخروبه است. تنها يكي است كه مي بيند « ما همه خوابيم » و اوست « هنرمند ».

***

آنهایی که نمی دانند بدانند. کانون هنر کرمان به کانون مساجد واگذار شد. این هم جمله قائم مقام مدیر کل ارشاد کرمان. بخوانید و لذت ببرید:

(کانون هنر بر اساس اصل 44 قانون اساسی و خصوصی سازی به کانون فرهنگی مساجد واگذار شده است و آنها خودشان باید تصمیم بگیرند که چگونه سایر انجمن های فرهنگی هنری را در این مجتمع نگه دارند.)

حالا کیست که ادعا کند اصل ۴۴ در کشورمان اجرایی نمی شود؟! همانطور که می بینید آنها(یعنی کانون مساجد) خودشان(باز هم یعنی کانون مساجد) تصمیم می گیرند که سایر انجمن ها( یعنی هنری های کرمان) را چگونه در کانون هنر نگه دارند!!!!!!!!!!!!!!!

حتما می توانید تا آخر خط را بخوانید. مسئله فقط این نیست که کانون مساجد لطف کرده و جایی هم به انجمن ها بدهد. مسئله این است که چه چیزی زیر مجموعه چه قرار می گیرد. و تکلیف هنر چه می شود؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

ساده است. با این رویه ای که مسوولان محترم در پیش گرفته اند. هنر اصیل و هنرمند اصیل به حاشیه می رود.(یعنی همان زیرزمین) و اساسا چیزی که به حاشیه می رود برای مخالفانش خطرناک تر می شود.

 آنچه باقی می ماند، سازگار می شود و همان زباله هایی را تولید می کند که در گذر چرخ روزگار بیشتر از یکی دو دهه دوام نمی آورند. تاریخ گواه است.

 

 

عاشقا يواش، يواش، اين كوچه ي يار منه

پا گذاشتن توي اين كوچه فقط كار منه

يه روزي اگه كسي اينورا آفتابي بشه،

آسمون سياه ميشه، اونروز شبه تار منه

اينجا مين داره، برين، مي شين اليه راجعون!

من مي رم چونكه فقط خدا نگهداره منه

شما اينجا رو فقط يه كوچه مي بينين، ولي

علف اين كوچه گلزار منه،

                     كلاغش سار منه

                                بيدش سپيدار منه

اگه جدي نگيرين، قطع مي شه زندگيتون

مصرع آخره و آخرين اخطار منه.

***

برخورد يك كاميون گوجه فرنگي با يك كاميون هندوانه، در جاده كرمان رفسنجان.

لازم به ذكر است در اين برخورد شديد گوجه فرنگي ها جان سالم به در بردند

اما همانطور كه ملاحظه مي فرماييد جاده از خون هندوانه ها قرمز شد.

در عوض راننده هندوانه ها سالم ماند اما راننده گوجه فرنگي ها...

در آخر گفتني است اين تصادف همين چند ساعت پيش اتفاق افتاد، بنابراين

دوستاني كه به هندوانه خوران علاقه دارند تشريف ببرند ميهمان جاده باشند.

 

***

وزير محترم صنايع و معادن در رالي كرمان سرچشمه

رالي بزرگ كرمان سرچشمه با شركت وزير صنايع و معادن، هيئت همراه و جمعي از خبرنگاران نشريات محلي و غير محلي، در مسير كرمان، سرچشمه و بالعكس، روز سه شنبه بيست و ششم فروردين ماه ۸۸ برگزار شد.

در اين رالي كه شركت كنندگان عموما با خودروي پژو حضور يافته بودند، هيچ گونه محدوديت سرعتي وجود نداشت و در طول مسير حتي يك اتومبيل گشت راهنمايي و رانندگي هم ديده نشد.

لازم به ذكر است بالاترين سرعت ثبت شده در اين رالي دويست كيلومتر در ساعت بود كه توسط خودرو وزير محترم به ثبت رسيد. همچنين در اين رالي براي نخستين بار ركورد سرعت جاده ي يك بانده، كوهستاني و خطرناك رفسنجان به سرچشمه با ثبت سرعت صد و هشتاد كيلومتر در ساعت، زده شد. اين در حالي است كه سرعت مجاز اين جاده در بخش هاي فاقد پيچ و خم، نود كيلومتر در ساعت مي باشد.

بيشترين رقابت صورت گرفته در اين رالي بين خبرنگاران نشريات محلي و غير محلي بود كه با چنگ و دندان سعي مي كردند از يكديگر سبقت بگيرند و پوز هم را به خاك بمالند.

به گفته خودم در طول مسير خوشبختانه هيچ گونه حادثه اي براي شركت كنندگان پيش نيامد و اين از معجزات الهي بود كه در اين روز به وقوع پيوست. اما برخي از امت هميشه در صحنه كه در مسير مقابل تردد مي كردند، گاها مجبور بودند به قسمت شانه و خاكي جاده سقوط كنند تا جان سالم به در ببرند.

در پايان اين مسابقه شگفت انگيز، وزير محترم توانست مقام اول را از آن خود كند كه به عنوان جايزه يك روبان رنگي رنگي خوشگل به ايشان دادند كه پاره كند.

كسي چه مي داند، امين شول، خبرنگار نشريه استقامت هم دوم شد!

لازم به ذكر است دور دوم اين رالي كه بازگشت به كرمان است تا ساعتي ديگر برگزار مي شود. لذا از تمام ملت جان بر كف مسير تقاضا مي شود اگر قصد تردد در اين جاده را دارند، در صورت امكان سفر خود را عقب بياندازند. و يا قبل از حركت حتما دو ركعت نماز توبه به جاي بياورند.

خبرنگار مرز نشناس!

در اضطراب يك لحضه.

خطي بر صورت آسمان.

***

برقي كه آتشم زد

سمت نگاه او بود

رنگين كمان ابرو

برخاست از دلم دود

**

باران شد و فرو ريخت

ابر سياه مويش

رودي خروش برداشت

از چشم من به سويش

**

چون گل شكفت ناگاه

دستش كه غنچه اي بود

انگشت هاي من شد

تار و نشست بر پود

**

از چانه رفت بالا

لب تا لب لب او

مردم دگر از آن پس

در آتش تب او

***

سلام، سال نو همه مبارك. سپاس كه اينجا را تنها نگذاشتيد. هر چد صاحب خانه نبود كه ميزباني كند. گاهي خستگي آدم را مي برد، گاه تنبلي و گاهي هم سفر. اينبار سفر مرا با خود برد. كاش سال خوبي باشد. سالي پر از مهر و عشق. بهارش كه زيبا بود. باران زد و آسمان جوانه ها را تشنه نگذاشت.

 

ابري شد و باران زد و دنيا همه مست

تصوير تو در آينه آب نشست

تا تشنه شدم لب به لب آب زدم

افسوس كه آيينه ي آن آب شكست

***

سلام. دیوار ها فریاد می زنند خفه شو. تاریکی از شب نیست که می ماند. دروغ ها مثل مورچه های سیاه که بی نهایت تکثیر شده اند زمین و آسمان را پر کرده اند. انگار خدا هم خبر ندارد در زمین چه می گذرد. کسی به داد زندگی نمی رسد. حتی نمی توان گریست. دیوارهم فریادمی زند خفه باش...

یک بار هم شده از خودمان بپرسیم حالمان چطور است؟!

***

 

پوستري كه براي نمايش مشترك گروه وشند و ميم زدم.

روز يكشنبه اين نمايش در بيست و هفتمين دوره جشنواره تئاتر فجر اجرا شد. نمايشي كه با نگاهي به خانه برناردا آلباي لوركا، زن را در بستري نشان مي دهد كه فرقي با زندان ندارد. گذشته از فرم، ارزش محتوايي اين نمايش تصوير كردن همين چالش بزرگ زن در جامعه امروز ماست. جامعه اي كه در آن از سالها پيش تا كنون، زن همواره مورد حجوم واقع شده. گاه با پدر سالاري، يا مادر سالاري، شوهر سالاري، برادر سالاري و يا دولت سلاري!

اين پوستر در حالي بر ديوارهاي تئاتر شهر نصب شد كه امسال شاهد حضور بانوان بسيار محجبه اي ! بوديم كه در راه روهاي تئاتر شهر به ارشاد اجباري همجنسان خود مي پرداختند. از پوشاندن موها تا برخورد با نوع لباس و پا كردن چكمه و غيره

در چنين شرايطي وجود اين پوستر بر ديوار ها مضحك به نظر مي رسيد. درست مثل وجود تئاتر در اين شرايط. خب اين هم از عجايب اين كشور است كه جمع ضد ها چيز غير ممكني نيست! تئاتري كه نماد آزادي بيان و دموكراسي است مي تواند در حالي اجرا شود كه تماشگرانش زير تيغ نگاه هاي غريبه و مزاحم و توهين آميز جراحي مي شوند.

فعلا خدا نگهدار تئاتر.

***

 

خوي جنگ و ستيز هميشه همراه بشر بوده. اگر نه چرا اغلب بچه ها جنگ بازي را تجربه كرده اند. يا از بازي هاي رايانه اي كه در آن اشخاص يا موجوداتي را متلاشي مي كنند لذت مي برند؟!

و بزرگ هم كه مي شويم اين خوي با ماست. فقط كافي است كمي كنترل خود مان را از دست بدهيم. بگذريم از اينكه قابيل با بيل چه كرد! اين همنوعان ما بودند كه از سنگ سلاحي ساختند براي پاره كردن تن شكار و بعد فهميدند تن آدميزاد را هم مي توانند پاره كنند. اين همنوعان ما بودند كه از آهن گداخته شمشير ساختند و به نظرشان احمقانه مي رسيد كه شمشير فقط به كمر آويخته شود. خود بشر بود كه براي قبولاندن عقيده اش به زور متوسل شد. سر بريد، آتش زد و خون ريخت.

آدم ها كه تكثير شدند، ابزار جنگ هم تكثير شد. تفنگ را موجودات ديگري از كره اي ديگر نياوردند. توپ و تانك و بمب را كساني ساختند كه سر و گوش و دست پايشان مثل ما بود. مثل بشر.

و همه اين ابزار بي فرهنگي و حيوان صفتي بشر بايد فروخته مي شد. مسئله داد و ستد و معامله بود، مسئله دلارهاي گزاف بود.

نمي دانم خدا مي خندد به خلقتي كه بشر اشرف مخلوقاتش شده، يا اشك مي ريزد! جنگ را بايد معني چه چيز بشر دانست؟! در تمام تاريخ حيات كي شنيده ايد كه درنده ترين حيوانات وحشي، جنگ جهاني راه انداخته باشند؟!

دعوت به نوشتن براي صلح از طرف http://mahboobehf.blogfa.com/ را پاسخ گفتم نه براي اينكه آنچه امروز در غزه مي گذرد واقعه تازه ايست. اين هم مي رود كنار ننگ هاي جهاني اول و دوم. اين هم مي رود كنار ننگ صرب ها و بوسنيايي ها. يا ننگ افغان ها و كمونيست ها. ننگ ايران و عراق و ده ها لكه ننگ ديگري كه هيچ گاه از دامان اشرف مخلوقات پاك نخواهد شد.

اين دعوت را از آن بابت پاسخ گفتم كه از نظر من ديگر كارد به استخوان رسيده. گمان مي كنم شايد زمان اتفاقي بزرگ در جهان فرارسيده. نمي دانم چيست؟ شايد ننگ جهاني ديگري باشد. جالب اينجاست كه عده اي با صلح و خوبي دارند زندگي مي كنند و همين عده اند كه حيواناتي كريه سيرت را آقاي بالا سر خود مي كنند ، برايشان دست مي زنند، هورا مي كشند تا جهان را به گند بكشند و عجيب است كه صلح انديشان نمي دانند اين بوي گند از كجاست!

همين

***

ابر باران از سرآغاز خزان خوابش گرفته

سخت مي سوزد زمين تشنه ي آتش گرفته.

                                         باد ،

گويي آسمان را ارث برده از پدر جدش !

راه مي بندد به هر ابري كه مي آيد به سر حدش.

تاب شرم دلو خالي را ندارد چاه ديگر

                                             نيست در قلب سياهش،

                                                                      انعكاس روشني از ماه ديگر.

راست گويند كه برون همان تراود كه در اوست

 از كوزه عطش برون تراود اي دوست

***

حاكمان قاجار به در آوردن چشم ها از حدقه معروفند. فرقي هم نمي كرده بيست هزار جفت چشم كرماني ها باشد يا چشم يك مدعي حكومت. اساسا هر كجا احساس خطر مي كردند، چشم باني اش را در مي آوردند.

اسم اين را هم مي گذاشتند درايت و تدبير در جهت حفظ حكومت! اين از حاكمان.

بين مردم هم كه جمله هاي بتركه چشم حسود يا تا كور شود هر آنكه نتواند ديد، يا تا چشمت درآد به وفور شنيده مي شود. مثل اينكه ما ايراني ها در بريدن زبان مخالف يا كور كردن چشمش ژني را ارث برده ايم و كلا مشكل ژنتيكي داريم!

البته امروزه نوع برخورد با مخالف يا مدعي قدرت كمي فرق كرده. آن زمان حاكمان ما غافل از پلتيك روس و فرانسوي و انگليسي، براي بقاي خود چشم در مي آوردند. اما حالا ديگر همه پلتيك دان شده اند. اما اي كاش نمي شدند. خطر ترور سياسي خيلي ويران كننده تر از در آوردن چشم و بريدن زبان است. زخم بيست هزار جفت چشمي كه آقامحمد خان از مردم كرمان در آورد، امروز ديگر توي صورت كرماني ها ديده نمي شود. اما زخمي كه از معاهده گلستان يا تركمنچاي ايران خورد، هنوز روي پيكرش پيداست.

لعنت به همه آنهايي كه قدرت را به انسانيت ترجيح مي دهند.

*** 

قسمت سوم

دردي كه مي كشيم

براي يك روح هيچ چيز زجرآورتر از دانستن برخي حقايق نيست! البته زماني كه به وضوح مي بيند اين حقايق توسط زنده ها با چه دروغ هاي شرم آوري به بازي گرفته مي شود.

ما ارواح به واسطه روح بودنمان مي توانيم از اصل ماجراها سر در بياوريم. مثلا همين شب گذشته در حالي كه داشتم از پرواز شبانه بر فراز شهر لذت مي بردم سر و صداي زوجي نظرم رو جلب كرد. موضوع دعوا خيانت مرد بود و مرد در حالي اين موضوع را به شدت انكار مي كرد كه روحش واقعيت را با فريادي بلند تاييد مي كرد. اين تازه يك نمونه كاملا عادي و روزمره بود. ماجرا آنجا دردآورتر مي شود كه يك روح مي رود مي نشيند پاي سخنراني يك سياست مدار! از همين حالا به شما توصيه مي كنم وقتي مرديد پاي سخنراني هيچ سياست مداري ننشينيد. تا وقتي زنده هستيد اغلب نمي فهميد چه خبر است پس دردي هم نمي كشيد. اما مردن، اول فهميدن است و تا روزي كه آخرين زنده دنيا نميرد، اين درد براي ارواح ادامه خواهد داشت.

***

مي دونم. تاخير دارم. براي ماموريتي اومدم كه قرار بود يك هفته باشه ولي تا اينجا دو هفته طول كشيده. هفته گذشته نمايشگاه بازسازي اقتصادي افغانستان در هتل المپيك تهران برگزار شد. خيلي خوبه اگه مسئولين از خواب بيدار بشن و به فكر استفاده از اين موقعيت اقتصادي مناسب و اين فرصتي كه بيخ گوشمونه باشن. امريكا و چين از اونطرف دنيا اومدن و بخش هاي متعددي رو تو اين كشور دست گرفتن ولي ايران هنوز نتونسته. دليلشم واضحه. قدرت هاي برتر دنيا اجازه نميدن. اما اينكه چرا اجازه نمي دن هم مهمه. توي اين نمايشگاه با يك افغان صحبت مي كردم. به نكته اي اشاره كرد كه شايد براتون جالب باشه. مي گفت: امريكا مثل گاويي كه همه دارن شيرشو مي دوشن و شما ايراني ها داريد با شاخش بازي مي كنيد.

بهش گفتم والا ما كه اهل گاو بازي نيستيم ولي از بچگي شنيديم شير گاو خيلي مفيده. متاسفانه حتي تماشاگر اين گاو بازي هم نيستيم و بيشتر شبيه همون پارچه قرمزي هستيم كه گاوباز باهاش گاو رو تحريك مي كنه. فكر كنم آخرشم اگر گاو باز خطايي مرتكب بشه اول پارچه است كه جر مي خوره.

چند روزي مسافرت بودم. استان خوزستان. استاني كه بوي نفت خام و گاز در بيشتر مناطقش حس مي شود. تا بوشهر هم رفتم. سرزميني كه گازش صادر مي شود و مردمش گاز ندارند! سرزميني كه نفتش صادر مي شود و بنزين را بايد از بقالي ها و در قوطي هاي نوشابه بخري.در شوش زيگورات چغازنبيل موريانه زده بود و آنقدر بي سرپرست رها شده كه هر كس مي توانست يكي از آجر نوشته هايش را از ديوار در آورد بي آنكه به نفرين خداي زيگورات دچار شود. و كاخ آپادانا. افسوس. تمام ستون ها شكسته و ديوار ها ويران. آنچه باقي مانده چيزي جز يك پلان نيست. آسيابهاي آبي شوشتر هم خشك شده اند. آسيابهايي كه يادگاري از ساسانيان هستند. كارون هم كم كم دارد به جلگه خوزستان بي وفايي مي كند. خدايا كسي نيست كه فريادهاي اي ديار را بشنود؟

زيگورات چغازنبيل يادگاري از ايلاميان.

۱۲۵۰ سال پيش از ميلاد.

تكه اي از سرستوني به شكل اسب. كه حالا گوشه اي از كاخ آپادانا روي زمين است.

آسياب هاي آبي شوشتر مربوط به دوره ساساني. حالا به خاطر عدم مديريت روي منابع آبي كشور، آبشارهاي زيبايش خشك شده اند.

ماهيگير بوشهري، به قول خودش روي گنج زندگي مي كنند تنها رنج مي برند.

***